Gajawaja

  सध्या जग्गनाथ पुरीमध्ये महाप्रभु जग्गनाथांचा रथोत्सव सोहळा मोठ्या दिमाखात सुरु आहे. पुरी मंदिरापासून गुंडीच्या मंदिरापर्यंत जाते. हे मंदिर भगवान जग्गनाथच्या मावशीचे मंदिर असल्याचे सांगितले जाते. या मंदिरात प्रभू काही दिवस थांबतात आणि नंतर थोड्या दिवसांनी पुन्हा आपल्या घरी परतात. या उत्सवात भगवान जगन्नाथ (श्रीकृष्ण), त्यांचे बंधू बलभद्र (बलराम) आणि बहीण सुभद्रा हे तीन स्वतंत्र रथांमध्ये विराजमान होऊन गुंडिचा मंदिरात जातात. हिंदू मान्यतेनुसार, तिन्ही रथांपैकी कोणत्याही एका रथाची दोरी हाताने ओढल्यास सर्व पापांचे निवारण होते आणि अश्वमेध यज्ञासारखे पुण्य प्राप्त होते. आपण जर पुरीच्या जग्गनाथ मंदिरातील महाप्रभूंची मूर्ती पाहिली तर आपल्याला ही मूर्ती जरा अपूर्ण वाटते आणि मूर्तीचे डोळे देखील मोठे आहेत. या दोन्ही गोष्टींमागे एक खास शास्त्र सांगितले जाते ते काय पाहूया.   भगवान जगन्नाथांचे मोठे डोळे त्यांच्या सर्वज्ञता, ज्ञान, करुणा आणि दया यांचे प्रतीक मानले जातात. यातून भगवान सर्वकाही पाहतात. या मोठ्या डोळ्यांनी, जगन्नाथजी त्यांच्या भक्तांना आणि त्यांच्या भावनांना मनापासून पाहू शकतात...

काही दिवसापूर्वी ABP Majha Sanman Puraskar चा सोहळा दूरदर्शनवर पाहिला. या सोहळ्यात Sunil Gavaskar यांना इतर अनेक मान्यवरांबरोबर गौरवण्यात आले. आपल्या भाषणात गावसकरांनी Sir Gary Sobers यांचे मुद्दाम आभार मानले. गावसकर म्हणाले की १९७१ मध्ये Port of Spain ( Trinidad ) येथे ते आपल्या कारकिर्दीतील पहिला कसोटी सामना खेळत असताना १२ धावांवर त्यांचा अतिशय सोपा झेल सोबर्स यांनी सोडला. हे जीवदान West Indies ला फारच महागात पडले कारण त्यानंतर सुनील गावसकर नावाच्या ताऱ्याचा क्रिकेट आसमंतात उदय झाला आणि भविष्यात या ताऱ्याच्या दिव्य तेजाने सगळ्यात जास्त होरपळून निघाला तो वेस्ट इंडiesचा संघ. त्यानंतरच्या कसोटीत गावसकर ४ रन्सवर खेळत असताना सोबर्सने पुन्हा एकदा त्यांचा झेल सोडला आणि गावसकरांनी आपले पहिले कसोटी शतक झळकावले. या दोन जीवदानांमुळे गावसकरांच्या क्रिकेट कारकिर्दीला कलाटणी मिळाली. निराळ्या भाषेत सांगायचे तर Sunil Gavaskar ही Garfield Sobers यानी अंतरराष्ट्रीय क्रिकेटला दिलेली देणगी असे म्हटले तर अप्रस्तुत होणार नाही. भारतीय क्रिकेट रसिक म्हणूनच सोबर्स यांचे कायम ऋणी राहतील. एक प्रकार...

सध्या आपण जर पाहिले तर अनेक लोकं हे आपल्या आरोग्याच्या काळजीच्या हेतूने मोजूनमापून जेवतात. केवळ बोलण्यासाठीच मोजून मापून नाही बरं का… तर खरंच वजन काट्यावर पदार्थ मोजून त्यांचे वजन चेक करून मगच ते खाल्ले जाते. दिवसाला आपल्या शरीराला किती प्रोटीन, कार्ब्स, फायबर, फॅट्स, कॅलरीजची गरज आहे , हे जाणून घेऊन त्यानुसार आहार घेतला जातो. आता प्रोटीन किंवा प्रथिने हे शरीराच्या वाढीसाठी आणि दुरुस्तीसाठी अत्यंत आवश्यक असलेले एक प्रमुख पोषकद्रव्य आहे. याला शरीराचे ‘बिल्डिंग ब्लॉक्स’ म्हटले जाते, कारण हे अमिनो आम्लांपासून बनलेले असते. स्नायू, हाडे, त्वचा आणि नखे यांच्या बांधणीसाठी प्रथिने आवश्यक असतात. शिवाय खराब झालेल्या पेशी दुरुस्त करणे आणि नवीन पेशी तयार करणे हे प्रथिनांचे मुख्य काम आहे. शरीरातील अँटीबॉडीज प्रथिनांपासून बनतात, ज्या आजारांशी लढण्यास मदत करतात. शरीरामध्ये संप्रेरक आणि पाचक रस तयार करण्यात प्रथिनांचा मोठा वाटा असतो. आपल्या शरीराला सुदृढ ठेवण्यासाठी आणि त्याचे रक्षण करण्यासाठी अनेक गोष्टींची गरज असते. त्यातलीच एक म्हणजे प्रोटीन अर्थात प्रथिने. शरीराला तंदरुस्त ठेवण्यासाठी प्रथिने मोठी...

हिंदू धर्मामध्ये प्रत्येक लहान-मोठ्या गोष्टीला अनन्यसाधारण महत्व आहे. प्रत्येक गोष्टींमध्ये आपल्या धर्मात दैवीय अंश असल्याचे सांगितले जाते. त्यामुळे आपला धर्म हा नेहमीच वेगळा ठरत असतो. आपल्यासाठी आपले घर हे खूपच महत्वाचे असते. आपले घर आपल्यासाठी स्वर्ग असते. तिथे एक वेगळाच आनंद, शांती आपल्याला मिळते. प्रत्येक व्यक्तीच्या घरात देवघराला एक वेगळेच महत्व आणि जागा असते. आपल्या देशात कोणाच्या घरात देवघर नाही असे घर शोधूनही सापडणार नाही. घरात देव असले की घरात एक वेगळीच सकारात्मक ऊर्जा जाणवते. काहींच्या घरात मोठे देवघर असते, तर काहींच्या घरात लहान मात्र देव घर हे असतेच असते. भारतीय लोकांचे घर देवघराशिवाय कधीच पूर्ण होऊ शकत नाही. देव घर छोटे असले तरी त्यात काही मुख्य देव हे ठेवलेच जातात. मात्र या या देवांसोबतच अजून काही गोष्टी जर आपण देवघरामध्ये ठेवल्या तर नक्कीच त्याचा शुभ फायदा आपल्या घरावर आणि घरातील लोकांच्या जीवनावर होतो.   मात्र तुम्हाला माहित आहे का, वास्तुशास्त्रामध्ये देवघराबद्दल, देवघरात ठेवल्या जाणाऱ्या देवांबद्दल आणि वस्तूंबद्दल अनेक गोष्टी सांगितल्या जातात. ज्यांचा वास्तुशास्त्...

  सध्या देशाच्या तसेच राज्याच्या पातळीवर ‘पक्षांतर’ हा विषय एकदम ‘हॉट’ झाला आहे. सगळी माध्यमे यावरच काथ्याकुट करत आहेत. तृणमूल काँग्रेस पक्षात पडलेली फूट आणि उद्धव सेनेत होऊ घातलेली ‘गद्दारी’ या दोन प्रमुख घटनांचा उहापोह करताना सर्वच विश्लेषकांनी असा ‘आव’ आणला आहे की हे सर्व काही नवीन आहे आणि पूर्वी असे कधीच घडत नव्हते. हे सर्व जण भाजपने ही नवीनच संस्कृती रुजवली असा आरोप करत आहेत. या सर्वाना ‘कान खोलके सुन लो ‘ म्हणताना अगदी रामायण काळापासून ते आधुनिक काळापर्यंत घडलेल्या काही प्रमुख घटनांची आठवण करून देणे क्रमप्राप्त ठरते.   रामायणातील वाली सुग्रीव संघर्ष सर्वाना माहित आहे. प्रभू रामचंद्रानी वालीचा वध केला. मरण्याआधी वालीने आपला पुत्र अंगद याला रामाच्या हवाली केले. वास्तविक त्यावेळी वालीचा रावणाशी मैत्री करार होता. तर्कदृष्ट्या वालीने अंगदला रावणाच्या स्वाधीन करायला हवे होते. पण तसे झाले नाही. पुढे रामाने अंगदला हा वानर सेनेचा सेनापती बनवले. रावणाचा ‘सद्वर्तनी’ भाऊ विभीषण हा रामाच्या पक्षाला जाऊन मिळाला. विभीषणामुळे रामाला रावणाचा पराभव करणे सुकर झाले. रावणाचा वध केल्यावर रा...

आपण अनेकदा पाहिले असेल की, देशातील अनेक महत्वाच्या व्यक्तींसोबत मोठी सेक्युरिटी असते. मग ते कलाकार असती, राजनेता असतील किंवा उद्योगपती. या सर्वांसोबत एक मोठी सेक्युरिटी यंत्रणा देखील असते. नरेंद्र मोदी यांच्यासोबत आपण विविध कार्यक्रमांच्या वेळेस अशी मोठी यंत्रणा पाहिली असेल. काही वेळेस झेड सेक्युरिटी, झेड प्लस, वाय सेक्युरिटी आदी शब्द देखील आपण ऐकत असतो. मात्र याबद्दल जास्त काही कोणाला माहिती नसेल. आज आपण विविध प्रकारच्या सेक्युरिटी कोणत्या आणि त्या कोणाकोणाला मिळतात याची माहिती जाणून घेऊया. देशात अतिमहत्त्वाच्या व्यक्तींना म्हणजे नेते, उद्योगपती, सेलिब्रेटींना सरकारतर्फे सुरक्षा पुरवली जाते. ज्या व्यक्ती देशासाठी अतिमहत्त्वाच्या आहेत किंवा ज्यांच्या जीवाला धोका असतो अशा व्यक्तींना ही सुरक्षा पुरवली जाते. वेगवेगळ्या प्रकारची सुरक्षा असते. भारतात पाच प्रकारच्या व्हीव्हीआयपी सुरक्षा आहे. यात Z+, Z, Y+, Y आणि X श्रेणीचा समावेश आहे. मात्र या सुरक्षा अशा कधीही, कोणाच्याही सांगण्यावरून देण्यात येत नाही. त्यासाठी अनेक नियम आहेत. त्यांची पूर्तता झाल्यानंतर सरकार या सुरक्षा देतात. झेड प्लस किंव...

डोंगरांच्या भिंतींवर रहस्यमय पद्धतीने लटकवलेल्या या शवपेट्यांमध्ये एका प्राचीन जमातीची अनेक रहस्ये लपलेली आहेत. या पेट्यांमध्ये आहेत 3,000 वर्षे जुनी प्रेते आणि काही रहस्यमयी वस्तू! पण मुळात प्रश्न असा आहे की, या शवपेट्या इतक्या उंच डोंगरांच्या भिंतींवर लटकवल्या कोणी आणि कशा? या शवपेट्यांचे रहस्य जाणून घेऊया.    (Mystery of China) China च्या Yunnan आणि Sichuan प्रांतातल्या दुर्गम डोंगरांमध्ये जेव्हा कोणी या लटकलेल्या शवपेट्या पाहते, तेव्हा पहिल्यांदा वाटते की हे एखादे स्मशान आहे. पण हे काही साधे स्मशान नाही, कारण येथे मृतदेह जमिनीमध्ये पुरलेले नसून उंच डोंगरांच्या कड्यांवर लटकवलेले आहेत. फक्त एका डोंगरावर नाही, तर येथील अनेक डोंगरांवर आणि छोट्या-मोठ्या कड्यांवर अशा शवपेट्या दिसतात—कुठे 100 फुटांवर, तर कुठे 400 फुटांच्या प्रचंड उंचीवर! आता विचार करा, एवढ्या उंचीवर चढणे, तिथे लाकडी फळ्या बांधणे आणि त्यावर शेकडो किलो वजनाच्या शवपेट्या चढवणे… आजच्या आधुनिक काळातसुद्धा हे काम करायचे म्हटले तर खूप अवघड पडेल. मग हजारो वर्षांपूर्वी लोकांनी हे कसे केले असेल? आणि त्याहून मोठा प्रश्न म...

Chatrapati Shivaji Maharaj एका योद्ध्याच्या वेशात कसे दिसत असतील ? कधी विचार तरी केलाय का ? म्हणजे आपण त्यांना पांढरे शुभ्र, स्वच्छ वस्त्र, डोक्यावर मंदिल असे अनेक फोटो, चित्र पाहिलेच असतील. पण मस्तकावर शिरस्त्राण घातलेले युद्धसज्ज वेशात रौद्ररूपी शिवराय पांढऱ्याशुभ्र घोड्यावर बसून या युद्धाचं नेतृत्व करत आहेत, म्हणजे असं अंगावर काटा आणणाराच हा प्रसंग असेल. शिवरायांनी आपल्या ५० वर्षांच्या आयुष्यात जवळपास ३० युद्धांमध्ये प्रत्यक्ष सहभाग घेतला होता, असं काही इतिहास अभ्यासकांचं मत आहे. कदाचित हा आकडा जास्तही असू शकतो. पण तुम्हाला माहितीये की, शिवरायांनी आपली अखेरची लढाई कधी लढली होती. आज याच युद्धाची माहिती आपण जाणून घेणार आहोत.  हा काळ १६७९ दरम्यानचा… दक्षिण दिग्विजयानंतर शिवरायांच्या एका पूर्वनियोजित योजनेनुसार शंभूराजे दिलेर खानाला जाऊन मिळाले होते. दक्षिण दिग्विजय झाल्यानंतर शंभू राजे खानाच्या फौजेतून माघार घेऊन विजापूरला आले. यावेळी शिवरायांनी सरसेनापती हंबीरराव मोहिते यांना सांगितलं की तुम्ही शंभू राजेंना सुखरूप पन्हाळगडावर घेऊन या. याचवेळी शिवराय जालन्यामध्ये मुघलांवर चाल कर...