Gajawaja

  सध्या पितृपक्ष सुरु असून, प्रत्येक घरांमध्ये आपल्या पूर्वजांच्या निधनाच्या तिथीनुसार श्राद्ध आणि तर्पण केले जात आहेत. पितृपक्षाचा काळ हा १५ दिवसांचा असला तरीही या दिवसात ज्या ज्या तिथींना कुटुंबातील लोकांचे निधन झाले अशा पूर्वजांचे श्राद्ध केले जातात. मुख्य म्हणजे या दिवसांमध्ये अगदी लहान बाळांपासून ते तरुण, विवाहित, अविवाहित, विधवा, सधवा, स्त्री, पुरुष आदी सर्वांसाठीच श्राद्ध तिथी असतात. याच पितृपक्षातील अतिशय महत्वाची तिथी म्हणजे अविधवा नवमी. या दिवशी ज्या स्त्रिया पती जिवंत असताना निधन झाल्या आहेत अर्थात सवाष्ण मृत झाल्या आहेत अशा स्त्रियांचे श्राद्ध केले जाते. (Top Marathi News) पितृपक्षातील नवमी तिथी किंवा अविधवा नवमीला मोठे महत्व आहे. यंदा यावेळी अविधवा नवमी ४ ऑक्टोबर रोजी नवमी श्राद्ध अर्थात अविधवा नवमी श्राद्ध केले जाणार आहे. मातृ नवमी ही भाद्रपद महिन्याच्या कृष्ण पक्षाच्या नवव्या तिथीला येते. या दिवशी परिवारातील विवाहित महिला ज्या सवाष्ण म्हणून मरण पावलेल्या त्या महिलांसाठी पिंड दान केले जाते. या दिवशी दिवंगत आई तसेच कुटुंबातील सौभाग्यवती महिलांच्या स्मरणार्थ श्राद्ध कर...

September 24, 2026 1 Mins read आज गणपती बाप्पांचा शेवटचा दिवस. उद्या अनंत चतुर्दशी असून, उद्या गणपती बाप्पांना निरोप दिला जाणार आहे. प्रत्येक व्यक्ती गणेशोत्सवाची वर्षभर आतुरतेने वाट बघत असतो. गणपती आले म्हणजे उत्साह, आनंद, जल्लोषाचे वातावरण आजूबाजूला दिसून येते. मात्र बाप्पा जाणार हा विचारच नकोसा वाटतो. पण उद्या बाप्पांचे विसर्जन होणार आहे. पुढच्या वर्षी लवकर येतो असे वचन देऊन बाप्पा आपल्या घरी परतणार आहे. उद्या सर्वच भाविक अतिशय भावुक होऊन साश्रू नयनांनी निरोप देणार आहोत. जेव्हा आपण बाप्पाला निरोप देतो तेव्हा त्यांना विसर्जन करताना आरती करून मगच पाण्यात सोडले जाते. पण बाप्पांचे विसर्जन करताना आपण अजून एक रीत पाळतो आणि ती म्हणजे शिदोरीची. (Ganesh Visarjan) जेव्हा एखादी व्यक्ती लांब कुठे प्रवासाला जाते तेव्हा तिला वाटेत खाण्यासाठी काही खाऊ किंवा जेवण इतर काही पदार्थ घरातून दिले जातात, यालाच शिदोरी म्हटले जाते. प्रवासादरम्यान भूक लागल्यावर हेच घरचे पदार्थ खावे हाच यामागचा हेतू असतो. जेव्हा शिदोरी दिली जाते, तेव्हा त्यामागे काळजी, प्रेम, त्याग, आपुलकी अशा भावना लपलेल्या असतात. शिदोरीचा ह...

आता आता पर्यंत आपण बाप्पांच्या आगमनाची तयारी करत होतो, बाप्पा आले विराजमान झाले आणि त्यांना निरोप देण्याची वेळ देखील जवळ आली आहे. तसे पाहिले तर आपले रोजचे सामान्य दिवस निघता निघत नाही, पण जेव्हा घरात बाप्पा असता ते दिवस तर पळतात. बाप्पांच्या सेवेत, भक्तीमध्ये दिवस कधी सुरु होतो आणि संपतो हे देखील आपल्या लक्षात येत नाही. 14 सप्टेंबर पासून गणेशोत्सवाला सुरुवात झाली होती. हा हा म्हणता बाप्पांना येऊन आता 8 दिवस झाले. आणि आता बाप्पांना निरोप देण्याची वेळ देखील जवळ येऊ लागली आहे. येत्या 4 सप्टेंबर अर्थात शुक्रवार रोजी अनंत चतुर्दशी असून, या दिवशी बाप्पा आपल्या घरी जाणार आहे. (Anant Chaturdashi) तसे पाहिले तर बाप्पा आल्यानंतर प्रत्येक घरातली रितीनुसार, पद्धतीनुसार दीड, पाच, सात किंवा दहा दिवस झाल्यानंतर त्यांचे विसर्जन केले जाते. अनेक घरातील गणपती आणि मंडळांचे गणपती अनंत चतुर्दशीला विसर्जित केले जातात. अनंत चतुर्दशीच्या दिवशी गणेशोत्सवाची सांगता होते आणि मोठ्या उत्साहात गणपती विसर्जन केले जाते. धार्मिक मान्यता आणि लोकपरंपरेनुसार, भाविक गणपती बाप्पाला निरोप देण्यापूर्वी त्यांची विधीवत पूजा करत...

  हिंदू धर्मात एकादशीचे विशेष महत्त्व आहे. एकादशी तिथी भगवान विष्णूला समर्पित आहे. दर महिन्याला दोन एकादशी तिथी असतात. पहिली एकादशी कृष्ण पक्षात आणि दुसरी शुक्ल पक्षात येते. सध्या गणेशोत्सव सुरु असून, या काळात एक एकादशी तिथी येत आहे. त्यामुळे ya एकादशीचे महत्त्व अधिक मानले जात आहे. भाद्रपद महिन्यातील शुक्ल पक्षात येणारी एकादशी तिथी ही परिवर्तिनी एकादशी तिथी म्हणून ओळखली जाते. यंदा ही तिथी 22 सप्टेंबरला साजरी होणार आहे. या दिवशी व्रत अनेक पापांपासून मुक्ती मिळते तसेच मोक्ष प्राप्तीचे वरदान मिळते असे पुराणात सांगण्यात आले आहे. धार्मिक मान्यतेनुसार या दिवशी श्रीहरी क्षीरसागरात कुस बदलतात म्हणून याला परिवर्तिनी एकादशी असे म्हटले जाते. भगवान विष्णूच्या झोपलेल्या अवस्थेत बदल होतो. म्हणूनच त्याला परिवर्तिनी एकादशी म्हणतात. परिवर्तिनी एकादशीला पद्मा एकादशी किंवा वामन एकादशी असे देखील म्हटले जाते. (Ekadshi) पंचांगानुसार, भाद्रपद शुक्ल पक्षातील एकादशी तिथी २१ सप्टेंबर २०२६ रोजी रात्री ८:०० वाजता सुरू होईल आणि २२ सप्टेंबर रोजी रात्री ९:४३ वाजता समाप्त होईल. ‘उदय तिथी’नुसार परिवर्तिनी एकादशीचा...

  अर्थशास्त्रामध्ये Law of Diminishing Marginal Utility नावाचा एक प्रसिद्ध सिद्धांत आहे. एखाद्या वस्तूचा वारंवार उपभोग घेतला असता त्या वस्तूच्या उपभोगाने मिळणाऱ्या समाधानाचे/आनंदाचे प्रमाण प्रत्येक उपभोगाच्या वेळी घटत जाते असे या सिद्धांताचे सार आहे. एखाद्या निर्जीव वस्तूला/पदार्थाला अथवा अन्य कोणत्याही घटकाला लागू होणारा हा नियम राजकारणात/समाजकारणात सक्रिय असलेल्या कुठल्याही पुढऱ्याला/नेत्याला सुद्धा तेवढाच ‘फिट’ बसतो. यामुळेच राजकारणात anti-incumbency ही डाव्या विचारवंतांची आवडती संकल्पना प्रचलित आहे. एखादे नेतृत्व जर सलग काही काळ राज्य करत असेल (देशात अथवा कुठल्याही राज्यात) तर सरणाऱ्या प्रत्येक दिवसागणिक प्रस्थापित नेतृत्वाची लोकप्रियता कणा कणाने कमी होत जाते हे गृहितक शीरसावंद्य मानणाऱ्या तथाकथित विचारवंतांना एका नेतृत्वाने मात्र धक्का दिला आहे आणि हा धक्का असा तसा नाही तर या बुद्धीवाद्यांचा आत्मविश्वास ढासळून टाकणारा, त्यांना आपल्या ठोकळेबाज मांडणीचा फेरविचार करायला लावणारा असा आहे. या नेतृत्वाचे नाव आहे Narendra Damodardas Modi , भारताचे सध्याचे प्रधानमंत्री. (Narendra Mod...